## 28. Ianuarii 2023

## S. Thomæ de Aquino, presbyteri et Ecclesiæ doctoris
memoria

Natus est circa annum 1225 ex familia comitum Aquinatum. Prius in monasterio montis Casini, deinde Neapoli studiis incubuit; postea, inter Fratres Prædicatores adscitus, ea Parisiis et Coloniæ, magistro sancto Alberto Magno, complevit. Multa erudite scripsit aliosque docuit, de disciplinis philosophicis et theologicis optime meritus. Mortuus est prope Tarracinam die 7 martii 1274. Eius memoria die 28 ianuarii colitur, qua die corpus eius Tolosam translatum est anno 1369.
Communia doctorum Ecclesiæ (delectum est in memoriis partes aliquas de feria sumere secundum Institutionem generalem de Liturgia horarum).

Officium lectionis

Deus, in adiutórium meum inténde.

Dómine, ad adiuvándum me festína.

Glória Patri. Sicut erat. Allelúia.

Omnia supra dicta omittuntur, quando Invitatorium immediate præcedit.

HYMNUS

I. Quando Officium lectionis dicitur noctu vel summo mane:

Summæ Deus cleméntiæ

mundíque factor máchinæ,

qui trinus almo númine

unúsque firmas ómnia.

Nostros piis cum cánticis

fletus benígne súscipe,

quo corde puro sórdibus

te perfruámur lárgius.

Lumbos adúre cóngruis

tu caritátis ígnibus,

accíncti ut adsint pérpetim

tuísque prompti advéntibus.

Ut, quique horas nóctium

nunc concinéndo rúmpimus,

donis beátæ pátriæ

ditémur omnes áffatim.

Præsta, Pater piíssime,

Patríque compar Unice,

cum Spíritu Paráclito

regnans per omne sǽculum. Amen.

II. Quando Officium lectionis dicitur diurno tempore:

Auctor perénnis glóriæ,

qui septifórmis grátiæ

das Spíritum credéntibus,

assíste mitis ómnibus.

Expélle morbos córporum,

mentis repélle scándalum,

exscínde vires críminum,

fuga dolóres córdium.

Serénas mentes éffice,

opus honéstum pérfice,

preces orántum áccipe,

vitam perénnem tríbue.

Septem diérum cúrsibus

nunc tempus omne dúcitur;

octávus ille últimus

dies erit iudícii,

In quo, Redémptor, quǽsumus,

ne nos in ira árguas,

sed a sinístra líbera,

ad déxteram nos cólloca,

Ut, cum preces suscéperis

clemens tuárum plébium,

reddámus omnes glóriam

trino Deo per sǽcula. Amen.

PSALMODIA

Ant. 1 Confiteántur Dómino misericórdiæ eius, et mirabília eius fíliis hóminum.

Psalmus 106 (107)
Pro liberatione gratiarum actio
Verbum misit Deus filiis Israel evangelizans pacem per Iesum Christum (Act 10, 36).
I

Confitémini Dómino, quóniam bonus, *

quóniam in sǽculum misericórdia eius.

Dicant, qui redémpti sunt a Dómino, *

quos redémit de manu adversárii,

et de regiónibus congregávit eos, †

a solis ortu et occásu, *

ab aquilóne et mari.

Erravérunt in solitúdine, in inaquóso, *

viam civitátis habitatiónis non invenérunt.

Esuriéntes et sitiéntes, *

ánima eórum in ipsis defécit.

Et clamavérunt ad Dóminum, cum tribularéntur, *

et de necessitátibus eórum erípuit eos.

Et dedúxit eos in viam rectam, *

ut irent in civitátem habitatiónis.

Confiteántur Dómino propter misericórdiam eius *

et mirabília eius in fílios hóminum,

quia satiávit ánimam sitiéntem *

et ánimam esuriéntem replévit bonis.

Sedéntes in ténebris et umbra mortis, *

vincti in mendicitáte et ferro,

quia exacerbavérunt elóquia Dei *

et consílium Altíssimi sprevérunt.

Et humiliávit in labóribus cor eórum, *

infirmáti sunt, nec fuit qui adiuváret.

Et clamavérunt ad Dóminum, cum tribularéntur, *

et de necessitátibus eórum liberávit eos.

Et edúxit eos de ténebris et umbra mortis *

et víncula eórum dirúpit.

Confiteántur Dómino propter misericórdiam eius *

et mirabília eius in fílios hóminum,

quia contrívit portas ǽreas *

et vectes férreos confrégit.

Ant. Confiteántur Dómino misericórdiæ eius, et mirabília eius fíliis hóminum.

Ant. 2 Ipsi vidérunt ópera Dei et mirabília eius.

II

Stulti facti sunt in via iniquitátis suæ *

et propter iniustítias suas afflícti sunt;

omnem escam abomináta est ánima eórum, *

et appropinquavérunt usque ad portas mortis.

Et clamavérunt ad Dóminum, cum tribularéntur, *

et de necessitátibus eórum liberávit eos.

Misit verbum suum et sanávit eos *

et erípuit eos de interitiónibus eórum.

Confiteántur Dómino propter misericórdiam eius *

et mirabília eius in fílios hóminum,

et sacríficent sacrifícium laudis *

et annúntient ópera eius in exsultatióne.

Qui descéndunt mare in návibus, *

faciéntes operatiónem in aquis multis,

ipsi vidérunt ópera Dómini *

et mirabília eius in profúndo.

Dixit et excitávit spíritum procéllæ, *

et exaltáti sunt fluctus eius.

Ascéndunt usque ad cælos †

et descéndunt usque ad abýssos; *

ánima eórum in malis tabescébat.

Turbáti sunt et moti sunt sicut ébrius, *

et omnis sapiéntia eórum devoráta est.

Et clamavérunt ad Dóminum, cum tribularéntur, *

et de necessitátibus eórum edúxit eos.

Et státuit procéllam eius in auram, *

et tacuérunt fluctus eius.

Et lætáti sunt quia siluérunt, *

et dedúxit eos in portum voluntátis eórum.

Confiteántur Dómino propter misericórdiam eius *

et mirabília eius in fílios hóminum,

et exáltent eum in ecclésia plebis *

et in convéntu seniórum laudent eum.

Ant. Ipsi vidérunt ópera Dei et mirabília eius.

Ant. 3 Vidébunt recti et lætabúntur, et intéllegent misericórdias Dómini.

III

Pósuit flúmina in desértum *

et éxitus aquárum in sitim,

terram fructíferam in salsúginem *

a malítia inhabitántium in ea.

Pósuit desértum in stagna aquárum *

et terram sine aqua in éxitus aquárum.

Et collocávit illic esuriéntes, *

et constituérunt civitátem habitatiónis.

Et seminavérunt agros et plantavérunt víneas *

et fecérunt fructum in provéntum suum.

Et benedíxit eis, et multiplicáti sunt nimis, *

et iuménta eórum non minorávit.

Et pauci facti sunt et vexáti sunt *

a tribulatióne malórum et dolóre.

Effúdit contemptiónem super príncipes *

et erráre facit eos in desérto ínvio.

Et suscépit páuperem de inópia *

et pósuit sicut oves famílias.

Vidébunt recti et lætabúntur, *

et omnis iníquitas oppilábit os suum.

Quis sápiens, et custódiet hæc *

et intélleget misericórdias Dómini?

Ant. Vidébunt recti et lætabúntur, et intéllegent misericórdias Dómini.

Dómine, véritas tua usque ad nubes.

Iudícia tua abýssus multa.

LECTIO PRIOR

De libro Deuteronómii

32, 48-52; 34, 1-12

De morte Moysis

In diébus illis: Locútus est Dóminus ad Móysen in eádem die dicens: « Ascénde in montem istum Abárim, in montem Nebo, qui est in terra Moab contra Iéricho, et vide terram Chánaan, quam ego tradam fíliis Israel obtinéndam. Et mórere in monte, quem conscéndens iúngeris pópulo tuo, sicut mórtuus est Aaron frater tuus in monte Hor et appósitus pópulo suo. Quia prævaricáti estis contra me in médio filiórum Israel ad aquas Meribathcádes desérti Sin, quia non sanctificástis me inter fílios Israel. E contra vidébis terram et non ingrediéris in eam, quam ego dabo fíliis Israel ».“

Ascéndit ergo Móyses de campéstribus Moab super montem Nebo in vérticem Phasga contra Iéricho; ostendítque ei Dóminus omnem terram Gálaad usque Dan et univérsum Néphthali terrámque Ephraim et Manásse et omnem terram Iudæ usque ad mare occidentále et Nageb et latitúdinem campi Iéricho civitátis palmárum usque Segor. Dixítque Dóminus ad eum: « Hæc est terra, pro qua iurávi Abraham, Isaac et Iacob dicens: Sémini tuo dabo eam. Vidísti eam óculis tuis et non transíbis ad illam ».

Mortuúsque est ibi Móyses servus Dómini in terra Moab, iubénte Dómino. Et sepelívit eum in valle in terra Moab contra Béthphegor; et non cognóvit homo sepúlcrum eius usque in præséntem diem. Móyses centum et vigínti annórum erat, quando mórtuus est; non caligávit óculus eius, nec robur illíus defécit. Fleverúntque eum fílii Israel in campéstribus Moab trigínta diébus; et compléti sunt dies planctus lugéntium Móysen.

Iósue vero fílius Nun replétus est spíritu sapiéntiæ, quia Móyses pósuit super eum manus suas; et obœdiérunt ei fílii Israel fecerúntque, sicut præcépit Dóminus Móysi.

Et non surréxit ultra prophéta in Israel sicut Móyses, quem nosset Dóminus fácie ad fáciem, in ómnibus signis atque porténtis, quæ misit eum, ut fáceret in terra Ægýpti pharaóni et ómnibus servis eius universǽque terræ illíus, et in cuncta manu robústa magnísque mirabílibus, quæ fecit Móyses coram univérso Israel.

RESPONSORIUM

Io 1, 14bc. 16a. 17; Sir 24, 33

Habitávit in nobis Verbum plenum grátiæ et veritátis, et de plenitúdine eius nos omnes accépimus; quia lex per Móysen data est, * Grátia et véritas per Iesum Christum facta est.

Lex, quam mandávit Móyses, heréditas dómui Iacob. * Grátia.

LECTIO ALTERA

Ex Collatiónibus sancti Thomæ de Aquíno, presbýteri

(Collatio 6 super Credo in Deum)

Nullum virtutis exemplum abest a cruce

Quæ necéssitas quod Fílius Dei pro nobis paterétur? Magna, et potest cólligi duplex necéssitas; una est ad remédium contra peccáta, ália est ad exémplum quantum ad agénda.

Ad remédium quidem quia contra ómnia mala, quæ incúrrimus propter peccáta, invenímus remédium per passiónem Christi.

Sed non minor est utílitas quantum ad exémplum. Nam pássio Christi súfficit ad informándum totáliter vitam nostram. Quicúmque enim vult perfécte vívere, nihil áliud fáciat nisi ut contémnat quæ Christus in cruce contémpsit et áppetat quæ Christus appétiit. Nullum enim virtútis exémplum abest a cruce.

Si enim quæris exémplum caritátis: Maiórem caritátem nemo habet ut ánimam suam ponat quis pro amícis suis. Hoc Christus in cruce. Et ídeo si pro nobis dedit ánimam suam, non debet esse grave sustinére quæcúmque mala pro eo.

Si quæris patiéntiam, excelléntior in cruce invenítur. Patiéntia enim ex duóbus rédditur magna, aut cum magna quis patiénter suffert, aut cum ea suffert quæ vitáre posset et non vitat. Sed Christus magna pértulit in cruce, et patiénter, quia cum paterétur non comminabátur; tamquam ovis ad víctimam ductus est et non apéruit os suum. Magna ergo est patiéntia Christi in cruce: per patiéntiam currámus ad propósitum nobis certámen, aspiciéntes in auctórem fídei et consummatórem Iesum, qui propósito sibi gáudio sustínuit crucem, confusióne contémpta.

Si quæris exémplum humilitátis, réspice crucifíxum: nam Deus vóluit iudicári sub Póntio Piláto et mori.

Si quæris exémplum obœdiéntiæ, séquere eum qui factus est obœ́diens Patri usque ad mortem: Sicut enim per inobœdiéntiam uníus, scílicet Adæ, peccatóres constitúti sunt multi, ita per uníus obœdiéntiam iusti constituéntur multi.

Si quæris exémplum contemnéndi terréna, séquere eum, qui est rex regum et dóminus dominántium, in quo sunt omnes thesáuri sapiéntiæ et sciéntiæ abscónditi, in cruce nudátum, delúsum, conspútum, cæsum, spinis coronátum et demum acéto et felle potátum.

Non ergo afficiáris ad vestes et divítias, quia divisérunt sibi vestiménta mea; non ad honóres, quia ludíbria et vérbera expértus; non ad dignitátes, quia plecténtes corónam spíneam imposuérunt cápiti meo; non ad delícias, quia in siti mea potavérunt me acéto.

RESPONSORIUM

Sap 7, 7-8; 9, 17

Optávi, et datus est mihi sensus; et invocávi, et venit in me spíritus sapiéntiæ. * Præpósui illam regnis et sédibus, et divítias nihil esse duxi in comparatióne illíus.

Consílium autem tuum, Dómine, quis sciet, nisi tu déderis sapiéntiam, et míseris spíritum sanctum tuum de altíssimis? * Præpósui.

ORATIO

Orémus.

Deus, qui beátum Thomam sanctitátis zelo ac sacræ doctrínæ stúdio conspícuum effecísti, da nobis, quǽsumus, et quæ dócuit intelléctu conspícere, et quæ gessit imitatióne complére. Per Dóminum nostrum Iesum Christum, Fílium tuum, qui tecum vivit et regnat in unitáte Spíritus Sancti, Deus, per ómnia sǽcula sæculórum.

Amen.

Text © LIBRERIA EDITRICE VATICANA.

© 1999-2023 J. Vidéky