## 7. Decembris 2023

## S. Ambrosii, episcopi et Ecclesiæ doctoris
memoria

Natus Treviris circa annum 340 e familia romana, studiis Romæ incubuit et Sirmii cursum honorum cœpit. Anno 374, dum Mediolani degebat, extemplo episcopus civitatis electus, die 7 decembris ordinatus est. Munere adamussim fungens, caritatem maxime exercuit in omnes, verus pastor et doctor fidelium factus. Iura Ecclesiæ strenue tutatus est; rectæ fidei doctrinam, scriptis et opere contra Arianos defendit. Mortuus est sabbato sancto die 4 aprilis anni 397.
Communia pastorum: pro episcopo (delectum est in memoriis partes aliquas de feria sumere secundum Institutionem generalem de Liturgia horarum).

Officium lectionis

Deus, in adiutórium meum inténde.

Dómine, ad adiuvándum me festína.

Glória Patri. Sicut erat. Allelúia.

Omnia supra dicta omittuntur, quando Invitatorium immediate præcedit.

HYMNUS

Verbum supérnum pródiens,

a Patre lumen éxiens,

qui natus orbi súbvenis

cursu declívi témporis:

Illúmina nunc péctora

tuóque amóre cóncrema;

audíta per præcónia

sint pulsa tandem lúbrica.

Iudéxque cum post áderis

rimári facta péctoris,

reddens vicem pro ábditis

iustísque regnum pro bonis,

Non demum artémur malis

pro qualitáte críminis,

sed cum beátis cómpotes

simus perénnes cǽlites.

Sit, Christe, rex piíssime,

tibi Patríque glória

cum Spíritu Paráclito,

in sempitérna sǽcula. Amen.

PSALMODIA

Ant. 1 Elóquium Dómini scutum est ómnium sperántium in eum.

Psalmus 17 (18), 31-51
Gratiarum actio
Si Deus pro nobis, quis contra nos? (Rom 8, 31).
IV

Deus, impollúta via eius, †

elóquia Dómini igne examináta; *

protéctor est ómnium sperántium in se.

Quóniam quis Deus præter Dóminum? *

Aut quæ munítio præter Deum nostrum?

Deus, qui præcínxit me virtúte *

et pósuit immaculátam viam meam;

qui perfécit pedes meos tamquam cervórum *

et super excélsa státuit me;

qui docet manus meas ad prœ́lium, *

et tendunt arcum ǽreum bráchia mea.

Ant. Elóquium Dómini scutum est ómnium sperántium in eum.

Ant. 2 Déxtera tua, Dómine, suscépit me.

V

Et dedísti mihi scutum salútis tuæ, †

et déxtera tua suscépit me, *

et exaudítio tua magnificávit me.

Dilatásti gressus meos subtus me, *

et non sunt infirmáta vestígia mea.

Persequébar inimícos meos
et comprehendébam illos *

et non convertébar, donec defícerent.

Confringébam illos, nec póterant stare, *

cadébant subtus pedes meos.

Et præcinxísti me virtúte ad bellum *

et supplantásti insurgéntes in me subtus me.

Et inimícos meos dedísti mihi dorsum *

et odiéntes me disperdidísti.

Clamavérunt, nec erat qui salvos fáceret, *

ad Dóminum, nec exaudívit eos.

Et commínui eos ut púlverem ante fáciem venti, *

ut lutum plateárum contrívi eos.

Eripuísti me de contradictiónibus pópuli, *

constituísti me in caput géntium.

Pópulus, quem non cognóvi, servívit mihi, *

in audítu auris obœdívit mihi.

Fílii aliéni blandíti sunt mihi, †

fílii aliéni inveteráti sunt, *

contremuérunt in ábditis suis.

Ant. Déxtera tua, Dómine, suscépit me.

Ant. 3 Vivat Dóminus, et exaltétur Deus salútis meæ.

VI

Vivit Dóminus et benedíctus Adiútor meus, *

et exaltétur Deus salútis meæ.

Deus, qui das vindíctas mihi †

et subdis pópulos sub me, *

liberátor meus de inimícis meis iracúndis;

et ab insurgéntibus in me exáltas me, *

a viro iníquo éripis me.

Proptérea confitébor tibi in natiónibus, Dómine, *

et nómini tuo psalmum dicam,

magníficans salútes regis sui †

et fáciens misericórdiam christo suo, *

David et sémini eius usque in sǽculum.

Ant. Vivat Dóminus, et exaltétur Deus salútis meæ.

Audíte verbum Dómini, gentes.

Et annuntiáte illud in fínibus terræ.

LECTIO PRIOR

De libro Isaíæ prophétæ

16, 1-5; 17, 4-8

Sion refugium Moabitarum. Conversio Ephraim

Emíttite agnum dominatóri terræ,

de Petra desérti ad montem fíliæ Sion.

Et erit: sicut avis fúgiens

et pulli de nido avolántes,

sic erunt fíliæ Moab

ad vada Arnon.

Affer consílium, fac iudícium;

pone quasi noctem umbram tuam in merídie,

abscónde fugiéntes et vagos ne prodas.

Hábitent apud te prófugi Moab;

esto latíbulum eórum a fácie vastatóris;

finítus est enim exáctor,

consummáta est devastátio,

defécit calcátor a terra.

Et firmábitur in misericórdia sólium;

et sedébit super illud in veritáte,

in tabernáculo David, iúdicans et quǽrens iudícium

et velóciter reddens, quod iustum est.

Et erit in die illa: attenuábitur glória Iacob

et pinguédo carnis eius marcéscet;

et erit, sicut cum messor árripit culmos,

et brácchium eius spicas legit;

et erit, sicut cum quis quærit spicas in valle Ráphaim.

Et relinquétur in eo racémus,

et sicut cum excútitur ólea:

duæ vel tres olívæ in summitáte rami,

sive quáttuor aut quinque

in cacumínibus árboris fructíferæ,

dicit Dóminus Deus Israel.

In die illa atténdet homo ad factórem suum,

et óculi eius ad Sanctum Israel respícient;

et non atténdet ad altária,

quæ fecérunt manus eius,

et quæ operáti sunt dígiti eius;

non respíciet lucos et thymiatéria.

RESPONSORIUM

Ier 33, 15. 16; Is 16, 5

Germináre fáciam David germen iustítiæ et fáciet iudícium et iustítiam in terra: * Et hoc est nomen quod vocábunt eum, Dóminus iustítia nostra.

Firmábitur in misericórdia sólium, et sedébit super illud in veritáte, iúdicans et quǽrens iudícium. * Et hoc.

LECTIO ALTERA

Ex Epístolis sancti Ambrósii epíscopi

(Epist 2, 1-2. 4-5. 7: PL 16 [edit. 1845], 847-881)

Gratia verborum tuorum plebem demulceas

Suscepísti munus sacerdótii et, in puppe Ecclésiæ sedens, navim advérsus fluctus gubérnas. Tene clavum fídei, ut et graves huius sǽculi turbáre non possint procéllæ. Mare quidem magnum et spatiósum, sed noli veréri; quia ipse super mária fundávit eam, et super flúmina præparávit eam.

Itaque non immérito inter tot mundi freta Ecclésia Dómini tamquam supra apostólicam ædificáta petram immóbilis manet, et inconcússo advérsum ímpetus sæviéntis salis persevérat fundámine. Ablúitur undis, non quátitur, et licet frequénter eleménta mundi huius magno illísa resúltent fragóre, habet tamen, quo laborántes excípiat, tutíssimum portum salútis. Sed tamen, etsi in mari flúctuat, currit in flumínibus; et vide ne in illis flumínibus magis, de quibus dictum est: Elevavérunt flúmina vocem suam. Sunt enim flúmina, quæ de ventre eius fluent, qui potum a Christo accéperit, et de Spíritu Dei súmpserit. Hæc ergo flúmina, cum redúndant spiritáli grátia, élevant vocem suam.

Est et flúvius, qui decúrrit in sanctos suos sicut torrens. Est et flúminis ímpetus, qui lætíficat ánimam pacíficam atque tranquíllam. Ex huius flúminis plenitúdine quicúmque accéperit, sicut Ioánnes evangelísta, sicut Petrus et Paulus, élevat vocem suam: et sicut Apóstoli evangélicæ prædicatiónis vocem usque in totos fines orbis terrárum canóro diffudérunt præcónio, ita et iste íncipit evangelizáre Dóminum Iesum.

Accipe ergo a Christo, ut et tuus sonus éxeat. Cóllige aquam Christi, illam quæ laudat Dóminum. Cóllige aquam de plúribus locis, quam effúndunt nubes prophéticæ.

Quicúmque cólligit de móntibus aquam, atque ad se trahit vel haurit e fóntibus, et ipse rorat sicut nubes. Imple ergo grémium mentis tuæ, ut terra tua huméscat, et domésticis irrigétur fóntibus.

Ergo qui multa legit et intéllegit, implétur: qui fúerit implétus, álios rigat; ideóque Scriptúra dicit: Si implétæ fúerint nubes, plúviam in terram effúndent.

Sint ergo sermónes tui próflui, sint puri et dilúcidi, ut moráli disputatióne suavitátem infúndas populórum áuribus et grátia verbórum tuórum plebem demúlceas, ut volens, quo ducis, sequátur.

Allóquia tua plena intelléctus sint. Unde et Sálomon ait: Arma intelléctus lábia sapiéntis; et álibi: Lábia tua alligáta sint sensu, id est, fúlgeat sermónum tuórum manifestátio, intelléctus corúscet, et allóquium tuum atque tractátus aliéna non indígeat assertióne; sed sermo tuus velut armis suis sese ipse tueátur, nec ullum verbum tuum in vanum éxeat, et sine sensu pródeat.

RESPONSORIUM

2 Tim 4, 2; Sir 48, 4. 8

Prǽdica verbum, insta opportúne, importúne; árgue, óbsecra, íncrepa, * In omni patiéntia et doctrína.

Quis potest simíliter gloriári tibi, qui ungis reges ad pæniténtiam? * In omni.

ORATIO

Orémus.

Deus, qui beátum Ambrósium epíscopum cathólicæ fídei doctórem et apostólicæ fortitúdinis exémplum effecísti, éxcita in Ecclésia tua viros secúndum cor tuum, qui eam fórtiter et sapiénter gubérnent. Per Dóminum nostrum Iesum Christum, Fílium tuum, qui tecum vivit et regnat in unitáte Spíritus Sancti, Deus, per ómnia sǽcula sæculórum.

Amen.

Text © LIBRERIA EDITRICE VATICANA.

© 1999-2023 J. Vidéky