## 13. Ianuarii 2023

## S. Hilarii, episcopi et Ecclesiæ doctoris
memoria ad libitum

Pictavii natus est initio sæculi IV; circa annum 350 episcopus suæ civitatis electus, contra Arianos strenue pugnavit et a Constantio imperatore exsilio mulctatus est. Opera edidit sapientia et doctrina referta ad fidem catholicam firmandam et sacram Scripturam interpretandam. Mortuus est anno 367.

Officium lectionis

Deus, in adiutórium meum inténde.

Dómine, ad adiuvándum me festína.

Glória Patri et Fílio et Spirítui Sancto.
Sicut erat in princípio et nunc et semper et in sǽcula sæculórum. Amen. Allelúia.

Omnia supra dicta omittuntur, quando Invitatorium immediate præcedit.

HYMNUS

Christe, pastórum caput atque princeps,

géstiens huius celebráre festum,

débitas sacro pia turba psallit

cármine laudes,

Strénuum bello púgilem supérni

chrísmatis pleno tuus unxit intus

Spíritus dono, posuítque sanctam

páscere gentem.

Hic gregis ductor fuit atque forma,

lux erat cæco, mísero levámen,

próvidus cunctis pater omnibúsque

ómnia factus.

Christe, qui sanctis méritam corónam

reddis in cælis, dócili magístrum

fac sequi vita, similíque tandem

fine potíri.

Æqua laus summum célebret Paréntem

teque, Salvátor, pie rex, per ævum;

Spíritus Sancti résonet per omnem

glória mundum. Amen.

PSALMODIA

Ant. 1 Exsúrge, Dómine, in adiutórium mihi.

Psalmus 34 (35), 1-2. 3c. 9-19. 22-23. 27-28
Dominus salvator in persecutione
Congregati sunt … et consilium fecerunt, ut Iesum dolo tenerent et occiderent (Mt 26, 3. 4).
I

Iúdica, Dómine, iudicántes me; *

impúgna impugnántes me.

Apprehénde clípeum et scutum †

et exsúrge in adiutórium mihi. *

Dic ánimæ meæ: « Salus tua ego sum ».

Anima autem mea exsultábit in Dómino *

et delectábitur super salutári suo.

Omnia ossa mea dicent: *

« Dómine, quis símilis tibi?

Erípiens ínopem de manu fortiórum eius, *

egénum et páuperem a diripiéntibus eum ».

Surgéntes testes iníqui, *

quæ ignorábam, interrogábant me;

retribuébant mihi mala pro bonis, *

desolátio est ánimæ meæ.

Glória Patri et Fílio *

et Spirítui Sancto,

sicut erat in princípio et nunc et semper *

et in sǽcula sæculórum. Amen.

Ant. Exsúrge, Dómine, in adiutórium mihi.

Ant. 2 Iúdica causam meam; defénde, quia potens es, Dómine.

II

Ego autem, cum infirmaréntur, *

induébar cilício,

humiliábam in ieiúnio ánimam meam, *

et orátio mea in sinu meo convertebátur.

Quasi pro próximo et quasi pro fratre meo ambulábam, *

quasi lugens matrem contristátus incurvábar.

Cum autem vacillárem, lætáti sunt et convenérunt; *

convenérunt contra me percutiéntes, et ignorávi.

Diripuérunt et non desistébant; †

tentavérunt me, subsannavérunt me subsannatióne, *

frenduérunt super me déntibus suis.

Glória Patri et Fílio *

et Spirítui Sancto,

sicut erat in princípio et nunc et semper *

et in sǽcula sæculórum. Amen.

Ant. Iúdica causam meam; defénde, quia potens es, Dómine.

Ant. 3 Lingua mea, tota die, meditábitur iustítiam tuam.

III

Dómine, quámdiu aspícies? †

Restítue ánimam meam a malignitáte eórum, *

a leónibus únicam meam.

Confitébor tibi in ecclésia magna, *

in pópulo multo laudábo te.

Non supergáudeant mihi inimíci mei mendáces, *

qui odérunt me gratis et ánnuunt óculis.

Vidísti, Dómine, ne síleas; *

Dómine, ne discédas a me.

Exsúrge et evígila ad iudícium meum, *

Deus meus et Dóminus meus, ad causam meam.

Exsúltent et læténtur, qui volunt iustítiam meam, *

et dicant semper: « Magnificétur Dóminus, qui vult pacem servi sui ».

Et lingua mea meditábitur iustítiam tuam, *

tota die laudem tuam.

Glória Patri et Fílio *

et Spirítui Sancto,

sicut erat in princípio et nunc et semper *

et in sǽcula sæculórum. Amen.

Ant. Lingua mea, tota die, meditábitur iustítiam tuam.

Fili mi, custódi sermónes meos.

Serva mandáta mea, et vives.

LECTIO PRIOR

De libro Sirácidæ

43, 14-37

Laus divina in creatione

Império suo [Altíssimus] accelerávit nivem

et próperat coruscatiónes iudícii sui.

Proptérea apérti sunt thesáuri,

et evolavérunt nébulæ sicut aves.

In magnitúdine sua firmávit nubes,

et confrácti sunt lápides grándinis.

Vox tonítrui eius tremefácit terram,

in conspéctu eius commovebúntur montes.

In voluntáte eius aspirábit notus,

tempéstas aquilónis et congregátio spíritus.

Et, sicut aves deponéntes ad sedéndum, aspérgit nivem,

et, sicut locústa demérgens, descénsus eius:

pulchritúdinem candóris eius admirábitur óculos,

et super imbrem eius expavéscet cor.

Gelu sicut salem effúndet super terram,

et, dum geláverit, fit tamquam cacúmina tríbuli.

Frígidus ventus áquilo flabit,

et gelábit crystállus super aquam;

super omnem congregatiónem aquárum requiéscet,

et sicut loríca índuet se aqua.

Devorábit montes et exúret desértum,

et exstínguet víridem sicut ignis.

Medicína ómnium in festinatióne nébulæ,

et ros óbvians ab ardóre hilaréscet.

Cogitatióne sua placávit abýssum,

et plantávit in illa ínsulas.

Qui návigant mare, enárrant perícula eius,

et audiéntes áuribus nostris admirámur.

Illic præclára ópera et mirabília,

vária bestiárum génera et ómnium pécorum et creatúra belluárum.

Propter ipsum iter prósperat ángelus eius,

et in sermóne eius compósita sunt ómnia.

Multa dicémus et deficiémus verbis;

consummátio autem sermónum: « Ipse est ómnia! ».

Glorificántes ad quid valébimus?

Ipse enim Magnus super ómnia ópera sua.

Terríbilis Dóminus et magnus veheménter

et mirábilis poténtia ipsíus.

Glorificántes Dóminum exaltáte, quantumcúmque potuéritis;

supervalébit enim adhuc,

et admirábilis magnificéntia eius.

Exaltántes eum replémini virtúte;

ne laborétis, non enim perveniétis usquam.

Quis vidit eum et enarrábit?

Et quis magnificábit eum sicut est?

Multa abscóndita sunt maióra his;

pauca enim vídimus óperum eius.

Omnia autem Dóminus fecit

et pie agéntibus dedit sapiéntiam.

RESPONSORIUM

Cf. Sir 43, 29. 30

Glorificántes Deum, multa dicémus et deficiémus verbis; * Consummátio autem sermónum: « Ipse est ómnia! ».

Glorificántes ad quid valébimus? Ipse enim Magnus super ómnia ópera sua. * Consummátio autem sermónum: « Ipse est ómnia! ».

LECTIO ALTERA

Ex Tractátu sancti Hilárii epíscopi De Trinitáte

(Lib. 1, 37-38: PL 10, 48-49)

prædicando te, tibi serviam

Ego quidem hoc vel præcípuum vitæ meæ offícium debére me tibi, Pater omnípotens Deus, cónscius sum, ut te omnis sermo meus et sensus loquátur.

Neque enim ullum áliud maius prǽmium hic ipse usus mihi a te concéssus loquéndi potest reférre, quam ut prædicándo te tibi sérviat, teque quod es, Patrem, Patrem scílicet unigéniti Dei, aut ignoránti sǽculo, aut negánti hærético demónstret.

Et in hoc quidem tantum voluntátis meæ proféssio est, céterum auxílii et misericórdiæ tuæ munus orándum est, ut exténsa tibi fídei nostræ confessionísque vela flatu Spíritus tui ímpleas, nosque in cursum prædicatiónis ínitæ propéllas. Non enim nobis infidélis sponsiónis istíus auctor est, dicens: Pétite, et dábitur vobis; quǽrite, et inveniétis; pulsáte, et aperiétur vobis.

Nos quidem ínopes ea quibus egémus precábimur, et in scrutándis prophetárum tuórum Apostolorúmque dictis stúdium pérvicax afferémus, et omnes observátæ intellegéntiæ áditus pulsábimus; sed tuum est, et orátum tribúere, et quæsítum adésse, et patére pulsátum.

Torpémus enim quodam natúræ nostræ pigro stupóre, et ad res tuas intellegéndas intra ignorántiæ necessitátem ingénii nostri imbecillitáte cohibémur; sed doctrínæ tuæ stúdia ad sensum nos divínæ cognitiónis instítuunt, et ultra naturálem opiniónem fídei obœdiéntia próvehit.

Exspectámus ergo ut trépidi huius cœpti exórdia íncites, et proféctu accrescénte confírmes, et ad consórtium vel prophetális vel apostólici spíritus voces: ut dicta eórum non álio quam ipsi locúti sunt sensu apprehendámus, verborúmque proprietátes iísdem rerum significatiónibus exsequámur.

Locutúri enim sumus quæ ab iis in sacraménto prædicáta sunt: te ætérnum Deum, ætérni unigéniti Dei Patrem; et unum te sine nativitáte, et unum Dóminum Iesum Christum ex te nativitátis ætérnæ, non in deórum númerum veritátis diversitáte referéndum, neque non ex te génitum, qui Deus unus es, prædicándum, neque áliud quam Deum verum, qui ex te Deo vero Patre natus est, confiténdum.

Tríbue ergo nobis verbórum significatiónem, intellegéntiæ lumen, dictórum honórem, veritátis fidem; et præsta, ut quod crédimus, et loquámur, scílicet ut contíngat nobis, unum te Deum Patrem et unum Dóminum Iesum Christum de prophétis atque Apóstolis cognoscéntibus, nunc advérsum negántes hæréticos, ita Deum et te celebráre, ne solum, et eum prædicáre, ne falsum.

RESPONSORIUM

1 Io 4, 2b-3a. 6c. 15

Omnis spíritus, qui confitétur Iesum Christum in carne venísse, ex Deo est, et omnis spíritus, qui non confitétur Iesum, ex Deo non est. * Ex hoc cognóscimus Spíritum veritátis et spíritum erróris.

Quisque conféssus fúerit: « Iesus est Fílius Dei », Deus in ipso manet, et ipse in Deo. * Ex hoc cognóscimus Spíritum veritátis et spíritum erróris.

ORATIO

Orémus.

Præsta, quǽsumus, omnípotens Deus, ut divinitátem Fílii tui, quam beátus Hilárius epíscopus constánter asséruit, et conveniénter intellégere valeámus, et veráciter profitéri. Per Dóminum nostrum Iesum Christum, Fílium tuum, qui tecum vivit et regnat in unitáte Spíritus Sancti, Deus, per ómnia sǽcula sæculórum.

Amen.

Deinde, saltem in celebratione communi, additur acclamatio:

Benedicámus Dómino.

Deo grátias.

In celebratione protracta vigiliæ dominicalis et sollemnitatum, ante hymnum Te Deum dicuntur cantica et legitur Evangelium, sicut in Appendice indicatur.

Si Officium lectionis dicitur immediate ante aliam Horam, tunc initio prædicti Officii præponi potest hymnus huic Horæ congruus; in fine vero omittuntur oratio et acclamatio, atque initio sequentis Horæ omittitur versus introductorius cum Gloria Patri etc.

Text © LIBRERIA EDITRICE VATICANA.

© 1999-2023 J. Vidéky