## 31. Decembris 2025

## S. Silvestri I, papæ
pro commemoratione

Episcopus Ecclesiæ Romanæ anno 314 ordinatus, sub Constantino Magno rexit Ecclésiam, quo tempore Donatistarum schisma et Arianorum error maximas excitarunt calamitates. Mortuus est anno 335 et in cœmeterio Priscillæ, via Salaria, sepultus.
Communia pastorum: pro papa (delectum est in memoriis partes aliquas de feria sumere secundum Institutionem generalem de Liturgia horarum).

Officium lectionis

Deus, in adiutórium meum inténde.

Dómine, ad adiuvándum me festína.

Glória Patri. Sicut erat. Allelúia.

Omnia supra dicta omittuntur, quando Invitatorium immediate præcedit.

HYMNUS

Candor ætérnæ Deitátis alme,

Christe, tu lumen, vénia atque vita

ádvenis, morbis hóminum medéla,

porta salútis.

Intonat terræ chorus angelórum

cǽlicum carmen, nova sæcla dicens,

glóriam Patri, generíque nostro

gáudia pacis.

Qui iaces parvus dóminans et orbi,

Vírginis fructus sine labe sanctæ,

Christe, iam mundo potiáris omni,

semper amándus.

Násceris cælos pátriam datúrus,

unus e nobis, caro nostra factus;

ínnova mentes, trahe caritátis

péctora vinclis.

Cœtus exsúltans canit ecce noster,

ángelis læto sociátus ore,

et Patri tecum parilíque Amóri

cántica laudis. Amen.

PSALMODIA

Ant. 1 Læténtur cæli et exsúltet terra ante fáciem Dómini, quóniam venit.

Psalmus 95 (96)
Dominus rex et iudex omnis terræ
Cantabant quasi canticum novum ante sedem in conspectu Agni (Cf. Ap 14, 3).

Cantáte Dómino cánticum novum, *

cantáte Dómino, omnis terra.

Cantáte Dómino, benedícite nómini eius, *

annuntiáte de die in diem salutáre eius.

Annuntiáte inter gentes glóriam eius, *

in ómnibus pópulis mirabília eius.

Quóniam magnus Dóminus et laudábilis nimis, *

terríbilis est super omnes deos.

Quóniam omnes dii géntium inánia, *

Dóminus autem cælos fecit.

Magnificéntia et pulchritúdo in conspéctu eius, *

poténtia et decor in sanctuário eius.

Afférte Dómino, famíliæ populórum, †

afférte Dómino glóriam et poténtiam, *

afférte Dómino glóriam nóminis eius.

Tóllite hóstias et introíte in átria eius, *

adoráte Dóminum in splendóre sancto.

Contremíscite a fácie eius, univérsa terra, *

dícite in géntibus: « Dóminus regnávit! ».

Etenim corréxit orbem terræ,
qui non commovébitur; *

iudicábit pópulos in æquitáte.

Læténtur cæli et exsúltet terra, †

sonet mare et plenitúdo eius; *

gaudébunt campi et ómnia, quæ in eis sunt.

Tunc exsultábunt ómnia ligna silvárum †

a fácie Dómini, quia venit, *

quóniam venit iudicáre terram.

Iudicábit orbem terræ in iustítia *

et pópulos in veritáte sua.

Ant. Læténtur cæli et exsúltet terra ante fáciem Dómini, quóniam venit.

Ant. 2 Lux orta est iusto, rectis corde lætítia, allelúia.

Psalmus 96 (97)
Gloria Domini in iudicio
Hic psalmus salutem mundi significat et fidem omnium gentium in ipsum (S. Athanasius).

Dóminus regnávit! Exsúltet terra, *

læténtur ínsulæ multæ.

Nubes et calígo in circúitu eius, *

iustítia et iudícium firmaméntum sedis eius.

Ignis ante ipsum præcédet *

et inflammábit in circúitu inimícos eius.

Illustrárunt fúlgura eius orbem terræ: *

vidit et contrémuit terra.

Montes sicut cera fluxérunt a fácie Dómini, *

a fácie Dómini omnis terra.

Annuntiavérunt cæli iustítiam eius, *

et vidérunt omnes pópuli glóriam eius.

Confundántur omnes, qui adórant sculptília †

et qui gloriántur in simulácris suis. *

Adoráte eum, omnes ángeli eius.

Audívit et lætáta est Sion, †

et exsultavérunt fíliæ Iudæ *

propter iudícia tua, Dómine.

Quóniam tu Dóminus,
Altíssimus super omnem terram, *

nimis exaltátus es super omnes deos.

Qui dilígitis Dóminum, odíte malum; †

custódit ipse ánimas sanctórum suórum, *

de manu peccatóris liberábit eos.

Lux orta est iusto, *

et rectis corde lætítia.

Lætámini, iusti, in Dómino *

et confitémini memóriæ sanctitátis eius.

Ant. Lux orta est iusto, rectis corde lætítia, allelúia.

Ant. 3 Notum fecit Dóminus salutáre suum, allelúia.

Psalmus 97 (98)
Dominus victor in iudicio
Hic psalmus priorem Domini adventum significat et fidem omnium gentium (S. Athanasius).

Cantáte Dómino cánticum novum, *

quia mirabília fecit.

Salvávit sibi déxtera eius, *

et bráchium sanctum eius.

Notum fecit Dóminus salutáre suum, *

in conspéctu géntium revelávit iustítiam suam.

Recordátus est misericórdiæ suæ *

et veritátis suæ dómui Israel.

Vidérunt omnes términi terræ *

salutáre Dei nostri.

Iubiláte Deo, omnis terra, *

erúmpite, exsultáte et psállite.

Psállite Dómino in cíthara, *

in cíthara et voce psalmi;

in tubis ductílibus et voce tubæ córneæ, *

iubiláte in conspéctu regis Dómini.

Sonet mare et plenitúdo eius, *

orbis terrárum, et qui hábitant in eo.

Flúmina plaudent manu, †

simul montes exsultábunt a conspéctu Dómini, *

quóniam venit iudicáre terram.

Iudicábit orbem terrárum in iustítia *

et pópulos in æquitáte.

Ant. Notum fecit Dóminus salutáre suum, allelúia.

Novíssime Deus locútus est nobis in Fílio.

Per quem fecit et sǽcula.

LECTIO PRIOR

De Epístola ad Colossénses

2, 4-15

Fides nostra in Christo

Fratres: Hoc dico, ut nemo vos decípiat in subtilitáte sermónum. Nam etsi córpore absens sum, sed spíritu vobíscum sum, gaudens et videns órdinem vestrum et firmaméntum eius, quæ in Christum est, fídei vestræ.

Sicut ergo accepístis Christum Iesum Dóminum, in ipso ambuláte, radicáti et superædificáti in ipso et confirmáti fide, sicut didicístis, abundántes in gratiárum actióne. Vidéte, ne quis vos deprædétur per philosophíam et inánem falláciam secúndum traditiónem hóminum, secúndum eleménta mundi et non secúndum Christum; quia in ipso inhábitat omnis plenitúdo divinitátis corporáliter, et estis in illo repléti, qui est caput omnis principátus et potestátis, in quo et circumcísi estis circumcisióne non manufácta in exspoliatióne córporis carnis, in circumcisióne Christi, consepúlti ei in baptísmo, in quo et conresuscitáti estis per fidem operatiónis Dei, qui suscitávit illum a mórtuis; et vos, cum mórtui essétis in delíctis et præpútio carnis vestræ, convivificávit cum illo, donans nobis ómnia delícta, delens, quod advérsum nos erat, chirógraphum decrétis, quod erat contrárium nobis, et ipsum tulit de médio affígens illud cruci; exspólians principátus et potestátes, tradúxit confidénter, triúmphans illos in semetípso.

RESPONSORIUM

Col 2, 9. 10. 12

In Christo inhábitat omnis plenitúdo divinitátis corporáliter, * Ipse est caput omnis principátus et potestátis.

Consepúlti ei in baptísmo, in quo et conresuscitáti sumus per fidem operatiónis Dei. * Ipse.

LECTIO ALTERA

Ex Sermónibus sancti Leónis Magni papæ

(Sermo 6 in Nativitate Domini, 2-3. 5: PL 54, 213-216)

Natalis Domini, natalis est pacis

Quamvis illa infántia, quam Fílii Dei non est dedignáta maiéstas, in virum perféctum ætátis adiectióne provécta sit, et, consummáto passiónis et resurrectiónis triúmpho, omnes suscéptæ pro nobis humilitátis transíerint actiónes, rénovat tamen nobis hodiérna festívitas nati Iesu ex María Vírgine sacra primórdia; et, dum Salvatóris nostri adorámus ortum, invenímur nos nostrum celebráre princípium.

Generátio enim Christi orígo est pópuli christiáni, et natális cápitis natális est córporis.

Hábeant licet sínguli quique vocatórum órdinem suum, et omnes Ecclésiæ fílii témporum sint successióne distíncti, univérsa tamen summa fidélium fonte orta baptísmatis, sicut cum Christo in passióne crucifíxi, in resurrectióne resuscitáti, in ascensióne ad déxteram Patris collocáti, ita cum ipso sunt in hac nativitáte congéniti.

Quisquis enim hóminum in quacúmque mundi parte credéntium regenerátur in Christo, intercíso originális trámite vetustátis, transit in novum hóminem renascéndo; nec iam in propágine habétur carnális patris, sed in gérmine Salvatóris, qui ídeo Fílius hóminis est factus, ut nos fílii Dei esse possímus.

Nisi enim ille ad nos hac humilitáte descénderet, nemo ad illum ullis suis méritis perveníret.

Unde ipsa colláti múneris magnitúdo dignam a nobis éxigit suo splendóre reveréntiam. Ideo enim, sicut beátus Apóstolus docet, non spíritum huius mundi accépimus, sed Spíritum qui ex Deo est, ut sciámus quæ a Deo donáta sunt nobis; qui non áliter pie cólitur, nisi id ei, quod ipse tríbuit, offerátur.

Quid autem in thesáuro domínicæ largitátis ad honórem præséntis festi tam cóngruum póssumus inveníre, quam pacem, quæ in nativitáte Dómini primo est angélico prædicáta concéntu?

Ipsa enim est, quæ parit fílios Dei, nutrix dilectiónis et génetrix unitátis, réquies beatórum et æternitátis habitáculum; cuius hoc opus próprium et speciále benefícium est, ut iungat Deo quos secérnit de mundo.

Qui ergo non ex sanguínibus, neque ex voluntáte carnis, neque ex voluntáte viri, sed ex Deo nati sunt, ófferant Patri pacificórum concórdiam filiórum, et in primogénitum novæ creatúræ, qui venit non suam, sed mitténtis, fácere voluntátem, univérsa adoptiónis membra concúrrant: quóniam grátia Patris non discórdes neque dissímiles, sed unum sentiéntes unúmque amántes adoptávit herédes. Ad unam reformátos imáginem, opórtet ánimam habére confórmem.

Natális Dómini, natális est pacis: sic enim ait Apóstolus: Ipse est pax nostra, qui fecit útraque unum; quóniam sive Iudǽus, sive gentílis, per ipsum habémus accéssum in uno Spíritu ad Patrem.

RESPONSORIUM

Eph 2, 13-14. 17

Vos, qui aliquándo erátis longe, facti estis prope in sánguine Christi. * Ipse enim est pax nostra, qui fecit útraque unum.

Et véniens evangelizávit pacem vobis, qui longe fuístis, et pacem iis qui prope. * Ipse enim.

LECTIO

Ex Ecclesiástica História Eusébii Cæsariénsis epíscopi

(Lib. 10, 1-3: PG 20, 842-847)

De pace constantiniana

De ómnibus glória sit omnipoténti regíque ómnium Deo; grátia item servatóri ac redemptóri animárum nostrárum Iesu Christo, per quem precámur, ut pax nobis firma et stábilis, immunísque tum ab externárum rerum, tum ab ómnibus ánimi moléstiis ac perturbatiónibus perpétuo conservétur.

Iamque dies serénus ac líquidus, nulla ámplius nube fuscátus, Ecclésias Christi toto orbe diffúsas cæléstis lucis splendóre illustrábat. Licebátque iis étiam qui a cœtu religiónis nostræ aliéni essent, si non iísdem frui nobíscum, at certe partem áliquam et quasi efflúxum percípere eórum bonórum, quæ nobis a Deo fúerant procuráta.

Nobis vero præcípue, qui spem omnem in Christo pósitam habémus, incredíbilis quædam ínerat lætítia, et divína quædam hiláritas in ómnium vultu emicábat, cum loca cuncta, quæ tyrannórum impíetas paulo ante subrúerat, tamquam ex diutúrna ac pestífera labe revivíscere viderémus; templáque rursus a solo in imménsam altitúdinem érigi, et longe maióre cultu ac splendóre quam illa, quæ prius expugnáta fuíssent, nitéscere.

Votívum enim nobis ac desiderátum spectáculum præbebátur, dedicatiónum scílicet festívitas per síngulas urbes, et oratoriórum recens structórum consecratiónes.

Ad hæc episcopórum convéntus; peregrinórum ab extérnis et procul díssitis regiónibus concúrsus; populórum mútua inter se cáritas ac benevoléntia cum membra córporis Christi in unam compágem coaléscerent.

Itaque iuxta prophéticum oráculum, quo ea quæ ventúra erant sub arcána quadam imágine prædicebántur: Os aptabátur ossi, et iunctúra iunctúræ, et quæcúmque ália idem prophéticus sermo sub obscúris verbórum involúcris vere útique pronuntiávit.

Una erat divíni Spíritus virtus per univérsa cómmeans membra; una ómnium ánima, éadem alácritas fídei; unum ómnium concéntus, divinitátem hymnis celebrántium.

Iam vero antístitum absolutíssimæ cæremóniæ et accuráta sacrifícia sacerdótum, et divíni quidam augustíque Ecclésiæ ritus, hinc psalmos canéntium et réliquas nobis divínitus tráditas voces auscultántium; illinc divína et arcána obeúntium ministéria. Mýstica quoque salutáris passiónis sýmbola tradebántur.

Dénique omnis ætas et promíscua utriúsque sexus multitúdo, toto péctore precatiónibus et gratiárum actiónibus incúmbens, cum summa animórum lætítia Deum bonórum auctórem venerabátur.

RESPONSORIUM

Col 3, 15; Gal 3, 28; Ps 149, 1

Pax Christi dominétur in córdibus vestris, ad quam et vocáti estis in uno córpore; et grati estóte. * Omnes enim vos unus estis in Christo.

Cantáte Dómino cánticum novum; laus eius in ecclésia sanctórum. * Omnes.

CANTICA

Ant. Vocábitur nomen eius Emmánuel, quod interpretátur « Nobíscum-Deus ».

Canticum I
Hymnus post victoriam de hostibus

Is 26, 1-4. 7-9. 12

Civitas sancta Ierusalem habebat murum magnum et altum, et habebat portas duodecim (Cf. Ap 21, 12).

Urbs fortis nobis in salútem; *

pósuit muros et antemurále.

Aperíte portas, et ingrediátur gens iusta, *

quæ servat fidem.

Propósitum eius est firmum; *

servábis pacem,
quia in te sperávit.

Speráte in Dóminum in sǽculis ætérnis, *

Dóminus est petra ætérna.

Sémita iusti recta est; *

rectum callem iusti complánas.

Et in sémita iudiciórum tuórum,
Dómine, sperávimus in te; *

ad nomen tuum et ad memoriále tuum
desidérium ánimæ.

Anima mea desíderat te in nocte, *

sed et spíritu meo in præcórdiis meis te quæro.

Cum resplendúerint iudícia tua in terra, *

iustítiam discent habitatóres orbis.

Dómine, dabis pacem nobis; *

ómnia enim ópera nostra operátus es nobis.

Canticum II
De adventu Domini

Is 40, 1-8

Verbum Domini manet in æternum. Hoc est autem verbum, quod evangelizatum est in vos (1 Petr 1, 25)

Consolámini, consolámini pópulum meum, *

dicit Deus vester.

Loquímini ad cor Ierúsalem
et clamáte ad eam, †

quóniam compléta est malítia eius *

expiáta est iníquitas illíus;

suscépit de manu Dómini duplícia *

pro omnibus peccátis suis.

Vox clamántis: †

« In desérto paráte viam Dómini, *

rectas fácite in solitúdine
sémitas Dei nostri.

Omnis vallis exaltétur, *

et omnis mons et collis humiliétur;

et fiant prava in dirécta, *

et áspera in plana:

et revelábitur grátia Dómini, *

et vidébit omnis caro páriter
quod os Dómini locútum est ».

Vox dicéntis: « Clama! ». *

Et dixi: « Quid clamábo? ».

Omnis caro fenum *

et omnis glória eius quasi flos agri;

exsiccátum est fenum, et cécidit flos, *

quia spíritus Dómini sufflávit in eo.

Vere fenum est pópulus. †

Exsiccátum est fenum, et cécidit flos; *

verbum autem Dei nostri manet in ætérnum.

Canticum III
Consolatio et gaudium in civitate sancta

Is 66, 10-14a

Illa, quæ sursum est Ierusalem, libera est, quæ est mater nostra (Gal 4, 26).

Lætámini cum Ierúsalem et exsultáte in ea, *

omnes, qui dilígitis eam;

gaudéte cum ea gáudio, *

univérsi, qui lugebátis super eam,

ut sugátis et repleámini *

ab úbere consolatiónis eius,

ut mulgeátis et delíciis affluátis *

ex ubéribus glóriæ eius.

Quia hæc dicit Dóminus: †

« Ecce ego dírigam ad eam quasi flúvium pacem, *

et quasi torréntem inundántem glóriam géntium.

Sugétis, in ulnis portabímini, *

et super génua blandiéntur vobis.

Quómodo si quem mater consolátur, †

ita ego consolábor vos; *

et in Ierúsalem consolabímini.

Vidébitis, et gaudébit cor vestrum, *

et ossa vestra quasi herba germinábunt ».

Ant. Vocábitur nomen eius Emmánuel, quod interpretátur « Nobíscum-Deus ».

EVANGELIUM

Evangelium, ut ad Missam in vigilia, aut forma longiore: Mt 1, 1-25, aut forma breviore: Mt 1, 18-25.

Léctio sancti Evangélii secúndum Matthǽum

1, 1-25

Generatio Iesu Christi, filii David

Liber generatiónis Iesu Christi, fílii David fílii Abraham.

Abraham génuit Isaac, Isaac autem génuit Iacob, Iacob autem génuit Uidam et fratres eius, Iudas autem génuit Phares et Zara de Thamar, Phares autem génuit Esrom, Esrom autem génuit Aram, Aram autem génuit Amínadab, Amínadab autem génuit Naásson, Naásson autem génuit Salmon, Salmon autem génuit Booz de Rahab, Booz autem génuit Iobed ex Ruth, Iobed autem génuit Iesse, Iesse autem génuit David regem.

David autem rex génuit Salomónem ex ea quæ fuit Uríæ. Sálomon autem génuit Róboam, Róboam autem génuit Abíam, Abía autem génuit Asa, Asa autem génuit Iósaphat, Iósaphat autem génuit Ioram, Ioram autem génuit Ozíam, Ozías autem génuit Ióatham, Ióatham autem génuit Achaz, Achaz autem génuit Ezechíam, Ezechías autem génuit Manássen, Manásses autem génuit Amon, Amon autem génuit Iosíam, Iosías autem génuit Iechoníam et fratres eius in transmigratióne Babylónis.

Et post transmigratiónem Babylónis Iechonías génuit Saláthiel, Saláthiel autem génuit Zoróbabel, Zoróbabel autem génuit Abiud, Abiud autem génuit Elíachim, Elíachim autem génuit Azor, Azor autem génuit Sadoc, Sadoc autem génuit Achim, Achim autem génuit Eliud Eliud autem génuit Eleázar, Eleázar autem génuit Matthan, Matthan autem génuit Iacob, Iacob autem génuit Ioseph virum Maríæ, de qua natus est Iesus qui vocátur Christus.

Omnes ergo generatiónes ab Abraham usque ad David generatiónes quattuórdecim; et a David usque ad transmigratiónem Babylónis generatiónes quattuórdecim; et a transmigratióne Babylónis usque ad Christum generatiónes quattuórdecim.

Iesu Christi autem generátio sic erat.

Cum esset desponsáta mater eius María Ioseph, ántequam convenírent invénta est in útero habens de Spíritu Sancto. Ioseph autem vir eius, cum esset iustus et nollet eam tradúcere, vóluit occúlte dimíttere eam.

Hæc autem eo cogitánte, ecce ángelus Dómini in somnis appáruit ei dicens: « Ioseph, fili David, noli timére accípere Maríam cóniugem tuam; quod enim in ea natum est, de Spíritu Sancto est. Páriet autem fílium, et vocábis nomen eius Iesum: ipse enim salvum fáciet pópulum suum a peccátis eórum ».

Hoc autem totum factum est ut adimplerétur id quod dictum est a Dómino per Prophétam dicéntem: « Ecce virgo in útero habébit et páriet fílium, et vocábunt nomen eius Emmánuel », quod est interpretátum Nobíscum-Deus.

Exsúrgens autem Ioseph a somno, fecit sicut præcépit ei ángelus Dómini, et accépit cóniugem suam. Et non cognoscébat eam donec péperit fílium: et vocávit nomen eius Iesum.

HYMNUS

Te Deum laudámus: *

te Dóminum confitémur.

Te ætérnum Patrem, *

omnis terra venerátur.

Tibi omnes ángeli, *

tibi cæli et univérsæ potestátes:

tibi chérubim et séraphim *

incessábili voce proclámant:

Sanctus, * Sanctus, * Sanctus *

Dóminus Deus Sábaoth.

Pleni sunt cæli et terra *

maiestátis glóriæ tuæ.

Te gloriósus *

Apostolórum chorus,

te prophetárum *

laudábilis númerus,

te mártyrum candidátus *

laudat exércitus.

Te per orbem terrárum *

sancta confitétur Ecclésia,

Patrem *

imménsæ maiestátis;

venerándum tuum verum *

et únicum Fílium;

Sanctum quoque *

Paráclitum Spíritum.

Tu rex glóriæ, *

Christe.

Tu Patris *

sempitérnus es Fílius.

Tu, ad liberándum susceptúrus hóminem, *

non horruísti Vírginis úterum.

Tu, devícto mortis acúleo, *

aperuísti credéntibus regna cælórum.

Tu ad déxteram Dei sedes, *

in glória Patris.

Iudex créderis *

esse ventúrus.

Te ergo quǽsumus, tuis fámulis súbveni, *

quos pretióso sánguine redemísti.

Ætérna fac cum sanctis tuis *

in glória numerári.

Hæc ultima pars hymni ad libitum omitti potest.

Salvum fac pópulum tuum, Dómine, *

et bénedic hereditáti tuæ.

Et rege eos, *

et extólle illos usque in ætérnum.

Per síngulos dies *

benedícimus te;

et laudámus nomen tuum in sǽculum, *

et in sǽculum sǽculi.

Dignáre, Dómine, die isto *

sine peccáto nos custodíre.

Miserére nostri, Dómine, *

miserére nostri.

Fiat misericórdia tua, Dómine, super nos, *

quemádmodum sperávimus in te.

In te, Dómine, sperávi: *

non confúndar in ætérnum.

ORATIO

Orémus.

Auxiliáre, Dómine, pópulo tuo, beáti Silvéstri papæ intercessióne suffúlto, ut, præséntem vitam sub tua gubernatióne transcúrrens, mereátur felíciter inveníre perpétuam. Per Dóminum nostrum Iesum Christum, Fílium tuum, qui tecum vivit et regnat in unitáte Spíritus Sancti, Deus, per ómnia sǽcula sæculórum.

Amen.

Text © LIBRERIA EDITRICE VATICANA.

© 1999-2024 J. Vidéky